7. De maakbare samenleving

Hoe lukt het om constructief om te gaan met situaties waar we nauwelijks invloed op hebben? Meer dan ooit staat de maakbaarheid van onze samenleving ter discussie. We kunnen ons richten op het vinden van schuldigen die deze crisis hadden moeten voorkomen, maar het zoeken van zondebokken, schuldigen of verantwoordelijken helpt ons niet. Net zo min als klagen of alles willen verklaren weinig tot niets bijdraagt. Het is te gemakkelijk om aan de zijlijn van alles te roepen en te vinden. Het is interessanter om ons af te vragen waar onze invloed wél zit. Juist nu.

Ten eerste is het van belang om onderscheid te maken tussen situaties waarin er wel snelle antwoorden en oplossingen bestaan en situaties waarin die er juist niet zijn. Hier hebben we duidelijk te maken met de tweede. In dat geval wordt er namelijk een totaal andere aanpak gevraagd om invloed uit te kunnen oefenen. En dat begint ermee om onze neiging te onderdrukken om snel te willen oplossen of te oordelen, het beter denken te weten, er maar over te blijven praten, vooral onze eigen mening of perspectief te zenden, ons stokpaardjes te herhalen, zaken dood te analyseren, het maar lastig en moeilijk blijven te vinden of alles buiten onszelf te plaatsen.

De kunst voor meer invloed is hier om onszelf te leren beperken tot kleine dingen doen die wél werken. En ons juist niet te richten op waar we geen invloed op hebben. Het helpt daarbij om de juiste activerende vragen te vinden die ons in beweging zetten. Bijvoorbeeld: hoe wil ik leven? Wat voor mens wil ik zijn? Wat is daadwerkelijk waardevol? Hoe creëren we een samenleving naar mijn hart? Wat geeft mij nu echt betekenis? 

Wat die vragen en wat die kleine stapjes zijn is voor iedereen anders. Het kunnen dingen zijn als jezelf minder te verliezen in je werk, meer oprechte aandacht te hebben voor je familie, vrienden of buren, vaker stil te staan bij kleine dingen die je gelukkig maken, jezelf beter te leren kennen en je eigen oordelen en aannames te onderzoeken, of gezonder te eten. 

Er zijn genoeg dingen die we niet meer of juist vaker willen doen, die juist in deze periode van vertraging goed zichtbaar en voelbaar worden. Laten we ieder voor zich opnieuw onderzoeken wat er werkelijk toe doet. En het ook gaan vormgeven in kleine stapjes, die uiteindelijk een routine of een nieuw normaal worden. Wellicht dat met al die kleine individuele stapjes van een ieder, achteraf de samenleving toch een klein beetje maakbaar blijkt te zijn.