25. Uit de slaapstand

(een blog van André van Nieuwenhuizen)

Als persoon en organisatiepsycholoog voel ik me momenteel overgeleverd aan de nukken van onze samenleving en ons politieke systeem. Enerzijds mag ik mij gelukkig prijzen dat ik in Nederland woon want we hebben hier de zaken redelijk goed op orde in vergelijking met andere plekken op de wereld. Anderzijds worden er keuzes gemaakt die ik niet altijd goed kan volgen en die mogelijk grote ontwrichtende gevolgen hebben.

Ik kies vooralsnog voor optimisme. Maar dat er een aantal fundamentele weeffouten zijn, lijkt me evident. Mijn goede hoop kent één cruciale voorwaarde die zich soms als een hinderlijke stem in mijn hoofd nestelt: zijn we in staat om iets te leren van de fouten die zijn én nog worden gemaakt? Daarbij in acht nemend dat het nemen van de beste beslissingen onder deze omstandigheden vrijwel onmogelijk is.

De belangrijke vraag ‘hoe dan wel?’ heeft de neiging om ons te verleiden te snel en te veel in de hoop te verblijven. Rondom mooie vergezichten is het best goed toeven als we binnen moeten zitten. Laten we ons ook bewust zijn van de veroorzakers van de pijnlijke realiteit. Wat onderbelicht blijft is de vraag: wat is er misgegaan?

Belangrijke informatie en essentiële waarschuwingen zijn (jarenlang) genegeerd. Niet alleen de wereldleiders stonden in de slaapstand. Wij allemaal toch? Van het Coronavirus wist ik al maanden. Het nieuws van de lockdown van Wuhan heeft mij gewoon bereikt via allerlei mainstream nieuwsbronnen. Waarom heb ik mij niet meteen met mijn tentje en een spandoek op het Binnenhof gemeld? Waarschijnlijk zou ik het nieuws gehaald hebben onder het kopje: ‘verwarde pandemie-activist opgepakt’.

We sluiten erg gemakkelijk onze ogen en schermen ons af voor onprettige boodschappen. We komen pas in actie als we persoonlijk ergens door geraakt worden. Dat heeft een goede reden: want hoe zouden we moeten leven als we bij alles wat er in de wereld misgaat, de pijn daarvan inademen? Via onze schermpjes krijgen we alles wel mee maar heeft niets nog echte waarde. Het is heel even dichtbij maar nadat we het tot ons genomen hebben, verleggen we onze aandacht weer op het volgende nieuwsitem. Richt jezelf op je cirkel van invloed, is het advies. Nu het virus plotseling wel in onze cirkel dreigt te komen, slaan we de deur dicht. Oogkleppen helpen om te focussen maar hebben als nadeel dat de samenhang der dingen en onze afhankelijkheid van elkaar uit het oog verdwijnt.

De crisis is nog vers en de gevolgen zijn onduidelijk. De reddingsoperatie is in volle gang. Op een collectief niveau is het lastig tot inzichten te komen. Op individueel niveau daarentegen is er voor veel van ons ruimte om na te denken. In navolging van deze blog is het interessant om stil te staan bij de vraag hoe jij ervoor zorgt dat je je scherpte op orde houdt en open blijft staan voor nieuwe inzichten. Succes!

(een blog van André van Nieuwenhuizen)